Tiệm Nhà An

Từ điển trà

Matcha, bột trà xanh đánh bọt bằng chổi tre

Matcha là bột trà xanh nghiền mịn từ lá chè được che bóng trước khi hái. Bạn không lọc bã mà uống cả lá, nên màu xanh đậm, vị umami đầm và lớp bọt mịn trên mặt bát.

Bàn tay đang dùng chổi tre đánh bọt bát matcha xanh

Matcha là gì

Uống cả chiếc lá, không bỏ bã

Matcha là trà xanh dạng bột có nguồn gốc từ Nhật Bản. Cách uống trà bột được các thiền sư đưa từ Trung Hoa sang Nhật vào khoảng thế kỷ 12, rồi gắn với trà đạo và trở thành một nét văn hóa riêng của người Nhật.

Điều làm matcha khác trà xanh thông thường là lá trà được che bóng vài tuần trước khi hái. Thiếu nắng, lá giữ nhiều diệp lục và axit amin hơn nên xanh đậm, vị ngọt dịu, ít chát. Lá non được hấp, sấy, bỏ cuống và gân rồi nghiền mịn thành bột.

So với trà xanh Mộc Châu

Những luống chè phủ lưới che nắng màu đen trên đồi vào đầu mùa xuân

Thông tin nhanh

Matcha trong một bảng

Thông số dành cho một bát matcha truyền thống. Matcha latte dùng cùng lượng bột nhưng thêm sữa.

MụcMatcha
Nguồn gốcNhật Bản; trà xanh che bóng, nghiền thành bột
Kiểu chế biếnLá che bóng được hấp, sấy, bỏ cuống và gân rồi xay đá thành bột mịn
Màu nướcXanh lá sáng, đục; bột kém thường ngả vàng hoặc nâu
Hương vịNgọt umami, thơm cỏ non, ít chát; có thể hơi đắng nếu pha quá đậm
Mức caffeine tương đốiVừa đến cao, vì bạn uống cả bột lá
Nhiệt độ nướcKhoảng 2 g (một thìa cà phê) cho 60–70 ml nước
Lượng bộtKhoảng 2 g (một thìa cà phê gọt ngang) cho 60–70 ml nước

Đồ nghề

Bốn món đánh matcha cần có

Bộ dụng cụ cổ điển không cầu kỳ, mỗi món đều có việc riêng.

Chiếc bát gốm rộng miệng màu xanh rêu đặt trên khay gỗ
Bát rộng

Bát matcha (chawan)

Miệng rộng, đáy phẳng để chổi tre đánh thoải mái mà nước không văng ra ngoài.

Chổi tre chasen nhiều sợi mảnh dựng trên giá gốm
Tạo bọt

Chổi tre (chasen)

Hàng chục sợi tre mảnh giúp bột tan đều và tạo bọt mịn. Dùng xong rửa nước, để khô tự nhiên.

Chiếc muỗng tre nhỏ múc bột matcha xanh tươi
Đong bột

Muỗng tre (chashaku)

Một bát thường dùng khoảng hai muỗng đầy (chừng 2 g). Mỗi muỗng một khác, nên cân thử hoặc dùng thìa cà phê.

Chiếc rây lưới mịn đang rây bột matcha xuống bát
Hết vón cục

Rây lọc bột

Bột matcha dễ vón. Rây trước khi đánh để bột mịn, không còn hạt xanh nổi trên mặt.

Pha tại nhà

Đánh matcha bằng chổi tre

Một bát khoảng 60–70 ml, uống trong vài ngụm.

  1. Làm ấm bát

    Tráng bát và chổi tre bằng nước nóng rồi lau khô bát. Chổi được làm ấm sẽ mềm, không gãy sợi khi đánh.

  2. Rây và đong bột

    Rây khoảng 2 g matcha vào bát, tránh vón cục.

  3. Rót nước 70–80°C

    Rót khoảng 60–70 ml nước đã để nguội bớt sau khi sôi. Nước quá nóng sẽ làm matcha đắng.

  4. Đánh nhanh theo hình chữ M hoặc W

    Đặt chổi chạm nhẹ đáy bát, đánh nhanh bằng cổ tay khoảng 15–30 giây rồi nhấc chổi chậm ở giữa để bọt mịn.

  5. Uống ngay

    Matcha lắng rất nhanh nên hãy uống khi bọt còn mịn.

抹茶ラテ

Matcha latte, cách uống thân thiện nhất

Cách làm đơn giản: đánh 2 g matcha với 30–40 ml nước nóng cho thành hỗn hợp mịn, rồi rót vào 150–180 ml sữa nóng hoặc sữa lạnh có đá. Nếu thích, bạn thêm chút đường hoặc xi-rô ở bước đầu cho dễ tan.

Nhà An dự kiến có matcha latte ở quầy, chọn được mức đường 0–100% và đổi sữa tươi sang sữa yến mạch như các ly khác. Món cụ thể sẽ được công bố khi khai trương. Muốn tự tay đánh matcha, hãy xem workshop dự kiến của Nhà An.

  • Dùng sữa yến mạch cho vị béo thơm, hợp với vị umami của matcha
  • Thử ly ít đường để cảm nhận vị matcha rõ hơn
  • Matcha đá: đánh matcha trước rồi mới rót lên đá

Xem workshop đánh matcha

Ly matcha latte xanh nhạt với lớp sữa yến mạch trắng hòa vào nhau trong ly thủy tinh

ちょっとしたコツ

Chọn và cất matcha cho đúng

Nhìn màu bột

Matcha tươi xanh lá sáng. Bột ngả vàng, nâu hoặc xỉn thường đã cũ hoặc nguyên liệu kém.

Đọc kỹ nhãn

Các từ như ceremonial hay culinary phần lớn do thương hiệu tự đặt, không có tiêu chuẩn chung. Hãy xem nguồn gốc và ngày đóng gói.

Cất kín, tránh sáng

Đựng hộp kín, để chỗ mát, tối và dùng trong vài tuần sau khi mở. Có thể cất tủ lạnh, để về nhiệt độ phòng rồi mới mở nắp.

クイックQ&A về matcha

Matcha khác trà xanh bột thường ở điểm nào?

Matcha làm từ lá che bóng, bỏ cuống và gân rồi xay đá thật mịn, còn nhiều loại bột trà xanh khác chỉ là lá trà xay. Matcha thường xanh đậm, ngọt umami hơn và ít chát.

Vì sao matcha của tôi bị đắng?

Thường do nước quá nóng, dùng quá nhiều bột hoặc bột đã cũ. Hãy thử nước 70–80°C, giảm xuống 1,5–2 g bột và đánh cho tan hết.

Matcha có caffeine không?

Có. Bạn uống cả bột lá nên lượng caffeine có thể nhiều hơn ly trà hãm thông thường. Nếu nhạy cảm với caffeine hoặc đang mang thai, hãy hỏi ý kiến bác sĩ.

Không có chổi tre thì sao?

Bạn có thể dùng máy đánh sữa cầm tay hoặc lắc bình kín với nước. Bọt sẽ thô hơn một chút nhưng bột vẫn tan đều.

Nhà An có matcha không?

Nhà An dự kiến có matcha latte ở quầy và workshop đánh matcha sau khai trương. Chi tiết món và lịch lớp sẽ công bố trên website và Zalo.

Thử một bát matcha cùng Nhà An

5 chi nhánh sắp khai trương. Đặt bàn trước hoặc nhắn Zalo để nhận tin về matcha latte và workshop đánh matcha.