Cách phố cổ Hội An chừng 40 cây số, giữa một thung lũng có núi bao quanh, những ngọn tháp gạch của người Chăm xưa vẫn đứng lặng qua nhiều thế kỷ. Con đường tới đó đi qua Duy Xuyên, vùng quê bên sông Thu Bồn với bãi bồi xanh, đồng lúa và làng lụa Mã Châu, đủ để lấp đầy một ngày đi chậm.
Mỹ Sơn: thung lũng đền tháp của vương quốc Chăm Pa
Khu đền tháp Mỹ Sơn từng là trung tâm tôn giáo quan trọng của vương quốc Chăm Pa. Từ khoảng thế kỷ 4 đến thế kỷ 13, các vương triều Chăm Pa nối tiếp nhau xây dựng, tu sửa đền tháp ở đây, phần lớn thờ thần Shiva của Ấn Độ giáo. Năm 1999, Mỹ Sơn được UNESCO công nhận là di sản văn hóa thế giới, cùng năm với phố cổ Hội An.
Điều khiến nhiều người lặng đi ở Mỹ Sơn là những bức tường gạch nung đỏ sẫm, các viên gạch khít đến mức khó thấy mạch nối, cùng hoa văn và hình tượng thần linh chạm khắc tinh tế. Cách người Chăm xưa xây và kết dính gạch đến nay vẫn được giới nghiên cứu tiếp tục tìm hiểu. Đầu thế kỷ 20, các nhà nghiên cứu Pháp chia công trình thành từng nhóm và đặt tên theo chữ cái như A, B, C, D, nên bạn sẽ gặp những ký hiệu này trên bảng chỉ dẫn.
Chiến tranh từng khiến nhiều đền tháp hư hại nặng. Những gì còn lại hôm nay đã qua nhiều năm bảo tồn, trùng tu, và vẫn đang được gìn giữ từng chút một.
Đi sớm để gặp Mỹ Sơn trong sương
Kinh nghiệm được nhiều người chia sẻ là hãy có mặt ngay khi khu di tích mở cửa buổi sáng. Lúc này trời còn mát, sương mỏng vương trên tán cây, nắng xiên làm màu gạch ấm lên và lối đi chưa đông khách. Gần trưa, thung lũng thường nắng gắt và oi, nhất là những tháng hè.
Từ khu đón tiếp, xe điện đưa khách vào gần các cụm tháp, sau đó bạn đi bộ trên những lối mòn dưới tán rừng. Khu di tích thường có các buổi biểu diễn múa Chăm trong ngày, bạn có thể hỏi giờ tại quầy vé để sắp xếp lịch tham quan.
- Đi giày thể thao hoặc dép quai hậu êm chân, vì lối đi có đoạn đất đá.
- Mang mũ, kem chống nắng, nước uống và một chiếc áo mưa mỏng.
- Khoảng tháng 9 đến tháng 12 là mùa mưa miền Trung, hãy xem dự báo thời tiết và tình hình nước sông trước khi đi.
Thăm di tích đúng mực
Mỹ Sơn là di tích cổ, nhiều công trình còn rất mong manh. Vài điều nhỏ dưới đây giúp giữ gìn di sản cho người đến sau.
- Không leo trèo lên tháp, bệ thờ hay tường gạch, không ngồi hoặc tựa lên hiện vật.
- Không khắc, viết, vẽ lên gạch đá và không mang mảnh gạch, mảnh đá nào về làm kỷ niệm.
- Đi theo lối có sẵn, không vào khu vực đang trùng tu hoặc có biển cấm.
- Ăn mặc lịch sự, nói nhỏ và mang rác ra khỏi khu di tích.
Duy Xuyên: sông Thu Bồn, làng lụa và nhịp quê
Mỹ Sơn nằm ở phía tây Duy Xuyên, vùng đất xứ Quảng nay thuộc thành phố Đà Nẵng. Rời thung lũng xuôi về đồng bằng, bạn sẽ gặp sông Thu Bồn chảy chậm qua những bãi bồi xanh màu bắp, màu dâu, những bến đò quê và đồng lúa trải dài. Cũng ở Duy Xuyên có Trà Kiệu, nơi nhiều nhà nghiên cứu xác định là kinh đô Simhapura của Chăm Pa thời kỳ đầu, cho thấy vùng đất này gắn với lịch sử Chăm Pa từ rất sớm.
Ghé làng lụa Mã Châu, bạn sẽ gặp nghề trồng dâu, nuôi tằm, ươm tơ và dệt lụa đã có từ nhiều thế kỷ. Lụa xứ Quảng từng là mặt hàng được thương nhân nước ngoài tìm mua ở thương cảng Hội An. Nghề nay không còn đông như xưa, nhưng vẫn có những gia đình giữ khung cửi và tìm cách đưa lụa làng trở lại. Mua một chiếc khăn lụa, hỏi han người thợ trước khi chụp ảnh là cách giản dị để ủng hộ làng nghề.
Nghỉ chân ở Nhà An Duy Xuyên
Nhà An Duy Xuyên đang được hoàn thiện trong một khu nhà vườn bên sông Thu Bồn, gần Mỹ Sơn và làng lụa Mã Châu. Khi khai trương, đây sẽ là chỗ để bạn ngồi lại với ấm trà nóng, ăn một bữa chay quê sau buổi sáng ở Mỹ Sơn, hay mở máy tính làm việc chậm rãi giữa vườn. Như mọi chi nhánh, tiệm dự kiến mở cửa 24/7, nên ai khởi hành từ lúc trời còn tối cũng có chỗ uống ly trà trước khi lên đường. Địa chỉ và ngày khai trương sẽ được công bố trên website và Zalo của Nhà An.
Đọc thêmXem Nhà An Duy Xuyên
