Tiệm Nhà An

Pha ô long tại nhà: tỉ lệ, nhiệt độ và số lần hãm

Một ấm nhỏ, ít nước nóng và vài phút kiên nhẫn là đủ. Nhà An tổng hợp tỉ lệ, nhiệt độ, thời gian hãm và những lỗi hay gặp để ấm ô long đầu tiên của bạn tròn vị.

Rót trà ô long từ ấm gốm nhỏ sang chén tống trên khay trà

Một ấm ô long ngon không cần phòng trà sang trọng hay dụng cụ đắt tiền. Chỉ cần nắm ba con số là lượng trà, nhiệt độ nước và thời gian hãm, bạn đã có thể pha chén trà thơm, ngọt hậu ngay trên bàn học hay góc bếp. Dưới đây là hướng dẫn từng bước Nhà An soạn cho người mới bắt đầu.

Chuẩn bị dụng cụ

Bạn không cần sắm đủ cả bộ ngay từ đầu, những món dưới đây là đủ:

  • Ấm nhỏ 100–200 ml bằng gốm, sứ hoặc đất nung, hoặc chén có nắp (gaiwan) nếu bạn thích ngắm lá trà nở.
  • Chén tống để chứa trà sau mỗi lần rót, giúp các chén đậm như nhau.
  • Vài chén quân nhỏ, mỗi chén chừng hai ba ngụm.
  • Ấm đun nước chỉnh được nhiệt độ, hoặc một nhiệt kế nhà bếp.
  • Cân tiểu ly và đồng hồ bấm giờ trên điện thoại.
  • Nước lọc hoặc nước đóng chai không có mùi lạ.
Ấm đất nhỏ và chén thủy tinh đựng trà trên khay trà tre
Một ấm nhỏ, một chiếc chén và khay trà là đủ để bắt đầu
Đọc thêmGợi ý chọn bộ ấm chén cho người mới

Tỉ lệ trà và nước

Lượng trà quyết định độ đậm nhiều hơn bạn nghĩ. Hai kiểu pha phổ biến có tỉ lệ khác nhau:

  • Kiểu ấm nhỏ (công phu): khoảng 5–6 g trà cho 100 ml nước. Với ô long vo viên, trà khô vừa phủ kín đáy ấm là ổn vì lá sẽ nở ra gấp nhiều lần.
  • Kiểu cốc hoặc bình lọc: khoảng 3 g trà, chừng một muỗng cà phê đầy, cho 250 ml nước, hãm khoảng 3–4 phút; hợp khi bạn chỉ cần một cốc trà cạnh laptop.

Nếu chưa quen, hãy bắt đầu ở mức thấp. Trà nhạt thì lần sau thêm lá; trà đắng thì giảm lá hoặc rút ngắn thời gian hãm, đừng cố bù bằng cách ngâm thật lâu.

Nhiệt độ nước: nóng vừa đủ

Ô long rang củi hợp với nước khoảng 90–95°C, đủ nóng để đánh thức hương rang và vị mật ong. Ô long xanh, rang nhẹ, nhiều hương hoa thì nên hạ xuống khoảng 85–90°C để giữ hương và tránh vị gắt.

Nếu ấm đun không chỉnh được nhiệt, hãy đun sôi rồi mở nắp chờ chừng 1–2 phút cho ô long rang, lâu hơn một chút cho ô long xanh; thời gian thực tế còn tùy lượng nước và loại ấm. Nên dùng nước mới đun và tránh nước máy còn mùi clo, vì mùi này át hương trà rất rõ.

Tráng ấm, đánh thức trà và các lần hãm

Đây là phần quan trọng nhất. Hãy làm lần lượt theo các bước sau:

  1. Tráng ấm: rót nước nóng vào ấm, chén tống và chén quân rồi đổ đi để dụng cụ nóng đều, nhiệt độ không tụt khi pha.
  2. Cho trà vào ấm, đậy nắp vài giây rồi mở ra ngửi; hương trà khô gặp hơi ấm sẽ bung lên rất rõ.
  3. Đánh thức trà: rót nước nóng ngập lá rồi chắt ra sau khoảng 5 giây để lá vo viên bắt đầu nở; nước này dùng tráng chén, không cần uống.
  4. Hãm lần đầu khoảng 30 giây rồi rót kiệt sang chén tống, để lá không ngấm nước tiếp và những lần sau không bị đắng.
  5. Từ lần thứ hai, mỗi lần hãm thêm 10–15 giây; từ lần thứ năm có thể thêm 20–30 giây.

Một ấm ô long vo viên ngon thường cho 5–7 nước, có loại còn nhiều hơn. Nước thứ hai, thứ ba thường tròn vị nhất; những nước sau nhạt dần nhưng ngọt dịu, rất hợp để nhâm nhi khi làm việc.

Lá trà ô long nở xòe trong chén có nắp
Sau vài nước, lá ô long vo viên nở ra gần như nguyên lá
Đọc thêmMở công cụ pha trà tại nhà của Nhà An

Pha bình lớn kiểu văn phòng

Những ngày chạy deadline, khó ai ngồi canh từng nước 30 giây. Khi đó, hãy pha một bình lớn:

  • Dùng bình chịu nhiệt có lõi lọc, khoảng 8–10 g trà cho 1 lít nước 90–95°C.
  • Hãm 3–5 phút, nếm thử rồi nhấc lõi lọc ra; để lá ngâm cả buổi, trà sẽ đắng và chát dần.
  • Rót sang bình giữ nhiệt để uống trong buổi; phần lá còn lại có thể hãm thêm một bình nhạt hơn vào buổi chiều.
  • Ngày nóng, bạn có thể ủ lạnh khoảng 10 g trà với 1 lít nước nguội trong tủ lạnh 6–8 tiếng, lọc bỏ lá và dùng trong 1–2 ngày.

Trà pha sẵn để lâu sẽ xuống hương, nên chỉ pha vừa đủ dùng. Cũng vì thế mà ở quầy Nhà An, cốt trà sẽ được ủ mới mỗi 4 tiếng.

Bàn làm việc với laptop, sổ tay và bình trà
Một bình ô long cho cả buổi làm việc

Những lỗi thường gặp

  • Dùng nước sôi sùng sục cho ô long xanh: hương hoa bay mất, vị gắt.
  • Quên rót kiệt: nước đọng lại trong ấm khiến những lần sau đắng chát.
  • Cho quá nhiều trà vì nghĩ đậm mới ngon: nước đầu gắt, các nước sau mất cân bằng.
  • Bỏ qua bước tráng ấm: nhiệt tụt nhanh, trà nhạt hương, nhất là trong phòng máy lạnh.
  • Để trà hở miệng cạnh cà phê, gia vị: lá trà hút ẩm và ám mùi rất nhanh.
  • Pha xong để qua đêm rồi uống tiếp: trà xuống hương, đổi vị.

Pha trà là chuyện thói quen hơn là năng khiếu; sau vài ấm, bạn sẽ tự biết lúc nào nên rót, lúc nào nên chờ thêm vài giây. Nếu muốn được hướng dẫn tận tay, hãy đón chờ các workshop pha trà vào thứ Bảy khi Nhà An khai trương; lịch chi tiết sẽ được công bố sau.

Đọc thêmTìm hiểu ô long rang củi của Nhà An

ô longpha tràấm chéntrà tại nhàmẹo pha trà