Trưa nắng gắt, ai cũng thèm một ngụm trà mát lạnh mà chẳng muốn đứng canh ấm nước sôi. Ủ lạnh là cách pha chậm mà nhàn: tối cho trà vào bình, sáng hôm sau đã có trà dịu ngọt, ít chát cho cả ngày. Nhà An gửi bạn tỉ lệ, cách chọn trà và những lưu ý để bình trà vừa ngon vừa an toàn.
Vì sao trà ủ lạnh dịu và dễ uống
Nước gần sôi lấy hương vị ra khỏi lá trà chỉ trong vài phút, kéo theo cả những chất tạo vị chát và đắng. Nước lạnh làm việc chậm hơn: chất gây chát tan ra ít, còn chất tạo vị ngọt dịu và mùi thơm vẫn kịp hòa vào nước sau vài tiếng. Kết quả là bình trà tròn vị, ngọt hậu, nhiều người thấy không cần thêm đường.
Trà ủ lạnh cũng thường trong veo, không bị đục như trà pha nóng thật đậm rồi đem làm lạnh nhanh. Lượng caffeine thường ít hơn khi pha nóng nhưng vẫn có, nên nếu nhạy cảm, bạn hãy uống ly cuối cùng cách giờ ngủ vài tiếng.
Đọc thêmCaffeine trong trà: uống sao để tỉnh táo mà vẫn ngủ ngonChuẩn bị trà, nước và bình ủ
Vài món sẵn trong bếp là đủ:
- Trà lá rời nguyên cánh; trà vụn dễ làm nước đục và gắt nếu ủ lâu.
- Nước lọc hoặc nước đun sôi để nguội, không có mùi lạ.
- Bình thủy tinh khoảng 1 lít có nắp kín, không ám mùi và dễ ngắm màu trà.
- Lõi lọc, túi lọc vải hoặc rây nhỏ để lọc bã.
- Cân tiểu ly để lặp lại đúng công thức bạn đã ưng.
Tỉ lệ khởi đầu là khoảng 10 g trà cho 1 lít nước. Thích đậm, hoặc định rót lên ly nhiều đá, hãy tăng lên 12–15 g vì đá tan sẽ làm trà nhạt đi, rồi chỉnh dần ở những mẻ sau.
Ủ lạnh từng bước trong 6–8 tiếng
- Rửa sạch bình, nắp và lõi lọc.
- Cân trà cho vào lõi lọc hoặc thả thẳng vào bình. Ô long vo viên có thể tráng nhanh bằng chút nước nóng rồi đổ đi để lá dễ nở.
- Rót nước nguội vào, lắc nhẹ cho trà ngấm đều rồi đậy kín nắp.
- Cho vào ngăn mát ngay, ủ 6–8 tiếng; tiện nhất là chuẩn bị trước khi đi ngủ.
- Nếm thử, vừa vị thì nhấc lõi lọc hoặc lọc bỏ hết lá. Trà xanh, trà lài ra vị sớm hơn ô long vo viên nên hãy nếm sớm hơn.
- Rót ra ly, thêm đá nếu thích, cất phần còn lại vào ngăn mát.
Đừng để lá ngâm suốt cả ngày hôm sau, trà sẽ xuống hương và chát dần.
Ô long, trà xanh hay trà lài: chọn trà nào để ủ
Loại trà nào cũng ủ lạnh được, nhưng mỗi loại một cá tính:
- Ô long rang: hương rang và chút khói dịu lại, để lộ vị ngọt như mật ong và hậu vị dài. Ô long Bảo Lộc rang củi nhãn của Nhà An thuộc nhóm này.
- Ô long xanh: hương hoa thanh, nước vàng trong, hợp người thích vị trong trẻo.
- Trà xanh: bớt chát hẳn khi ủ lạnh, thoảng hương cốm và ngọt hậu; trà búp nhỏ vùng Tân Cương, Thái Nguyên rất hợp.
- Trà lài: hương lài dậy rõ khi uống lạnh, dễ kết hợp với trái cây. Trà lài ở Nhà An dùng nền trà xanh Tân Cương ướp lài.
Mới thử lần đầu, hãy chọn ô long rang hoặc trà lài, hai loại dịu và ít khi chát.
Biến tấu với trái cây theo mùa
Trà ủ lạnh là nền rất hợp cho trái cây, miễn là trà vẫn làm chủ. Hãy thêm trái cây sau khi đã lọc bỏ lá, ngâm thêm một hai tiếng trong ngăn mát rồi uống trong ngày.
- Trà lài với vải thiều bóc vỏ, bỏ hạt, khi vải Lục Ngạn chín rộ đầu hè.
- Trà xanh với xoài cát Hòa Lộc cắt hạt lựu và vài lá bạc hà.
- Ô long xanh với dâu tây Đà Lạt cắt lát cho ly trà ửng hồng.
- Ô long với chanh dây và một nhúm muối biển, giống ly ô long biển xanh đặc trưng của Nhà An Đà Nẵng.
Không có trái cây, vài lát gừng hay một nhánh sả đập dập cũng đủ đổi vị cả bình.
Bảo quản an toàn và vệ sinh bình
Vì không qua nước nóng, trà ủ lạnh cần được giữ lạnh từ lúc ủ đến lúc uống:
- Ủ và cất trong ngăn mát, không ủ ở nhiệt độ phòng hay phơi nắng vì nước ấm thuận lợi cho vi khuẩn.
- Dùng trong khoảng 1–2 ngày; bình có trái cây tươi nên uống hết trong ngày.
- Luôn đậy kín nắp, rót ra ly rồi mới uống, không uống thẳng từ miệng bình.
- Trà có mùi chua, vị lạ, sánh nhớt hay nổi váng thì đổ bỏ.
Sau mỗi mẻ, rửa bình và lõi lọc bằng nước ấm với nước rửa chén, cọ kỹ đáy bình; gioăng cao su ở nắp nên tháo ra rửa riêng vì cặn trà và nấm mốc hay bám ở đó. Vết ố có thể ngâm nước ấm pha baking soda chừng nửa tiếng rồi cọ lại. Úp bình thật khô trước khi cất.
Ở quầy Nhà An, cốt trà được ủ mới mỗi 4 tiếng để hương luôn tươi. Khi Nhà An khai trương, hôm nào chưa kịp ủ bình, bạn cứ ghé gọi một ly ô long lạnh, chọn mức đường 0–100% tùy khẩu vị.
