Từ điển trà
Trà vối, hương quê trong chén nước nâu đỏ
Nấu từ nụ và lá cây vối, nước vối là thức uống bình dân của nhiều gia đình miền Bắc: thơm nồng đặc trưng, chát nhẹ, hậu ngọt dịu.
Trà vối là gì
Cây vối ở góc sân, ấm nước trên bếp
Vối (Cleistocalyx operculatus) là cây thân gỗ thuộc họ Sim, trồng ở nhiều vùng của Việt Nam. Hoa vối nở vào mùa hè; nụ được hái khi đã đầy đặn nhưng chưa nở, thường vào khoảng tháng 5 đến tháng 7, rồi ủ, phơi hoặc sấy khô. Lá vối có thể dùng tươi hoặc khô.
Ở miền Bắc, nước vối là thức uống quen thuộc của nhiều gia đình: người ta thường đun một nồi lớn để uống cả ngày, và bạn cũng có thể bắt gặp nó ở các hàng nước ven đường. Cũng như atiso, vối không phải cây chè nên được xếp vào nhóm thức uống thảo mộc, dù ai cũng gọi chung là trà.
- Dùng nụ vối, lá vối hoặc cả hai
- Thường nấu thành ấm lớn, uống nóng hoặc để nguội
- Mùi thơm đặc trưng, người lạ thấy ngạc nhiên, người quen thấy nhớ
Thông tin nhanh
Trà vối trong một bảng
Mỗi nhà một cách nấu, các số liệu dưới đây chỉ là điểm xuất phát.
| Mục | Details |
|---|---|
| Nguồn gốc | Cây vối họ Sim; quen thuộc ở miền Bắc, cũng được dùng ở nhiều vùng khác |
| Kiểu chế biến | Nụ ủ rồi phơi hoặc sấy khô; lá dùng tươi hoặc khô; không oxy hóa như trà |
| Màu nước | Vàng nâu đến nâu đỏ |
| Hương vị | Thơm nồng đặc trưng, chát nhẹ, hậu ngọt dịu |
| Mức caffeine tương đối | Thảo mộc: thường không có caffeine |
| Nhiệt độ nước | Nước sôi 100°C |
| Thời gian hãm | Hãm 10 phút, hoặc nấu nhỏ lửa 10–15 phút |
Nấu tại nhà
Five steps nấu nồi nước vối
Nước vối ngon nhất khi uống trong ngày.
Chọn nguyên liệu
Lấy một nhúm nụ vối khô (chừng 10 g) hoặc vài lá vối cho khoảng một lít nước. Dùng nụ cho hương đậm, lá cho vị nhẹ hơn.
Rửa nhanh
Tráng qua nước sạch để loại bụi, không ngâm lâu vì sẽ mất hương.
Đun nước
Cho vối vào ấm, rót nước đang sôi (100°C) và đậy nắp, hoặc đun nhỏ lửa 10–15 phút đến khi nước chuyển nâu đỏ.
Lọc bã
Rót qua rây, giữ phần nước. Nước vối thường uống nhạt hơn trà thật, nên không cần nấu quá đậm.
Uống nóng hoặc đá
Rót ra chén nóng, hoặc để nguội và thêm đá cho ngày nắng. Nên uống hết trong ngày.
Thưởng thức
Nước vối hợp với những bữa ăn nào?
Vị chát nhẹ, hậu ngọt làm cho nước vối rất hợp bàn cơm.
Bữa cơm gia đình
Rót một chén nước vối bên mâm cơm, vị chát nhẹ cân bằng với món chiên, xào.
Với món chay
Đậu hũ rán, rau luộc chấm tương, cơm chay: nước vối là người bạn đồng hành dân dã.
Hot, sunny days
Nấu sẵn, để nguội rồi cho thêm đá, vừa giải khát vừa nhớ hương quê.
Thức uống đãi khách
Một ấm nước vối nóng đặt giữa bàn là cách tiếp khách mộc mạc quen thuộc ở nhiều nhà miền Bắc.
Món để nhớ
Với nhiều người xa quê, một chén nước vối có thể gợi lại bữa cơm nhà.
Góc nhìn
Vối từ sân nhà đến chén trà
Quick questions về trà vối
Nước vối có caffeine không?
Vối là thảo mộc nên thường không có caffeine. Nếu bạn mua sản phẩm trộn, hãy đọc thành phần trên bao bì.
Nên dùng nụ hay lá vối?
Nụ cho hương thơm đậm và vị rõ hơn, lá cho vị nhẹ và dễ uống hơn. Nhiều nhà dùng cả hai tùy mùa.
Có thể uống đậm lúc đói không?
Bạn nên tránh nấu quá đặc rồi uống khi bụng đói, vì một số người có thể thấy khó chịu. Nhà An không đưa ra khuyến nghị y khoa; nếu có bệnh nền, đang mang thai hoặc đang dùng thuốc, hãy hỏi ý kiến bác sĩ.
Nước vối để được bao lâu?
Nên uống trong ngày. Nếu để qua đêm, hãy giữ trong tủ lạnh và dùng sớm, bỏ đi khi thấy có mùi lạ.
Nhà An có bán trà vối không?
Trà vối chưa nằm trong các dòng trà Nhà An đã công bố. Danh sách thức uống tại quầy sẽ được công bố khi khai trương.
See you for bên một ấm trà
5 chi nhánh Nhà An đang hoàn thiện và sắp khai trương. Đặt bàn trước hoặc nhắn Zalo để nhận tin ngày mở cửa sớm nhất.
Xem tiếp