Thử đếm xem một buổi chiều đi uống nước với bạn bè, bạn đã nhận về bao nhiêu thứ dùng một lần: ly, nắp, ống hút, túi đựng, đôi khi cả khay. Chúng nằm trong tay bạn chừng vài chục phút, rồi thành rác. Tin vui là chỉ cần vài thay đổi nhỏ, ai cũng giảm được một phần đáng kể số rác ấy mà không phải bỏ thói quen mình yêu thích.
Rác từ một ly nước đến từ đâu
Một ly đồ uống mang đi thường không đi một mình. Ly và nắp, ống hút, túi hoặc khay đựng, thêm gói đường hay muỗng nhỏ nếu có. Mỗi món nhìn thì nhẹ tênh, nhưng cộng lại qua từng tuần, từng tháng thì thành một núi nhỏ. Nhựa lại là loại vật liệu rất lâu mới phân hủy, nên phần lớn những gì ta bỏ đi hôm nay sẽ còn tồn tại rất lâu sau này, nhiều khi hơn cả thời gian ta sống ở căn nhà hiện tại.
Ly giấy cũng không hẳn là lời giải trọn vẹn. Nhiều loại ly giấy có lớp phủ mỏng bên trong, thường là nhựa, để không thấm nước. Lớp phủ này khiến ly khó tái chế như giấy thường, nên việc tái chế còn phụ thuộc vào nơi xử lý rác. Vì vậy, cách giảm rác rõ nhất vẫn là dùng ít đồ dùng một lần hơn và dùng lại những thứ bền.
Không cần làm hoàn hảo; bớt được một hai món mỗi lần đi uống nước, sau một năm đã là con số đáng kể. Dưới đây là năm cách nhỏ, từ dễ đến hơi cần chuẩn bị, để bạn chọn cái hợp với nhịp sống của mình.
Cách 1: Ngồi lại và dùng ly sứ, ly thủy tinh
Nếu bạn đã có ý định ngồi quán, hãy chọn uống tại chỗ. Ly sứ, ly thủy tinh được rửa và dùng lại rất nhiều lần, không sinh thêm rác cho mỗi ly nước bạn uống. Đây là cách giảm rác dễ nhất vì bạn không phải chuẩn bị gì, chỉ cần dành thêm một chút thời gian.
Ngồi lại còn có phần thưởng khác: ly nước được uống khi còn mát hoặc còn nóng, không phải xách đi giữa nắng, và bạn có mười lăm phút nghỉ mắt khỏi màn hình. Với người hay uống vội trên đường đi làm, thử dành hai buổi mỗi tuần để ngồi lại cũng đã là một thay đổi tốt.
Cách 2: Mang ly riêng, thói quen đáng đầu tư nhất
Một chiếc ly cá nhân được dùng đều đặn có thể thay thế rất nhiều ly dùng một lần trong suốt vòng đời của nó. Càng dùng lâu, chiếc ly càng đáng tiền và càng có ý nghĩa với môi trường. Vì thế điều quan trọng không phải mua chiếc ly đẹp nhất, mà là chiếc ly bạn thật sự mang theo mỗi ngày.
Cách chọn ly cho dễ nhớ và dễ dùng:
- Chọn ly vừa tay, vừa ngăn đựng ly trong túi hoặc ba lô của bạn.
- Ưu tiên ly có nắp kín nếu bạn hay di chuyển bằng xe máy hoặc xe buýt.
- Ly thủy tinh dày, ly inox hay ly sứ có nắp đều ổn, miễn bạn thấy tiện và dùng lâu.
- Rửa ly bằng nước ấm và nước rửa chén sau mỗi lần dùng, để ráo rồi mới đậy nắp để ly không bị ám mùi.
- Để ly ở nơi dễ thấy, như cạnh chìa khóa nhà hoặc ngay trong túi laptop.
Một số quán sẵn sàng pha thẳng vào ly của khách, có nơi còn dành một ưu đãi nhỏ, bạn cứ hỏi nhân viên trước khi gọi đồ. Nhà An cũng khuyến khích điều này: khách mang ly riêng dự kiến sẽ được ưu đãi nhỏ, chi tiết sẽ công bố khi khai trương.
Đọc thêmĐọc thêm về mang ly riêng đi uống tràCách 3: Ống hút cá nhân, hoặc không dùng ống hút
Ống hút nhỏ, nhẹ, thường chỉ được dùng vài phút, và vì quá nhẹ nên rất dễ bị gió hay nước cuốn đi khỏi thùng rác. Có hai cách để giảm: không dùng ống hút khi không cần, hoặc mang ống hút của riêng mình.
Những loại ống hút dùng lại được gồm tre, inox, thủy tinh hay silicon. Mỗi loại có điểm riêng, vì vậy bạn nên chọn theo thức uống thường gọi. Ống hút nhỏ hợp với cà phê, ống hút to hợp với trà sữa có trân châu hoặc sinh tố. Nhớ mua kèm cây cọ nhỏ để rửa lòng ống, và để ống khô hẳn trước khi cất.
Với ly có nắp mở, bạn thường uống thẳng được mà không cần ống hút. Nếu ly không có nắp mở, ống hút giấy là lựa chọn thay thế hợp lý, dù nó có thể mềm dần nếu ngâm lâu. Tại Nhà An, đồ mang đi dự kiến dùng ly và ống hút giấy thay cho nhựa dùng một lần.
Cách 4: Từ chối túi nilon và đồ dùng thừa
Túi nilon là thứ ta nhận rất tự nhiên nhưng thường chỉ dùng cho quãng đường vài phút. Nếu bạn chỉ cầm một hai ly, hãy nói nhẹ với nhân viên rằng mình không cần túi. Nếu cần xách nhiều, một chiếc túi vải gấp gọn trong ba lô sẽ giải quyết cả chuyện đi chợ lẫn chuyện đi uống nước.
Khi gọi đồ qua ứng dụng giao đồ ăn, một số ứng dụng có lựa chọn không nhận dụng cụ như ống hút, muỗng, đũa. Nếu ở nhà hay chỗ làm đã có sẵn, hãy chọn mục này hoặc ghi chú cho quán. Chỉ một thao tác nhỏ, nhưng cộng dồn lại sẽ bớt được khá nhiều món nhựa.
Ở quầy, ba câu nói ngắn sau đủ lịch sự và rất hiệu quả:
- “Cho mình xin không lấy túi, mình tự cầm được.”
- “Mình không cần ống hút, cảm ơn bạn.”
- “Bạn pha giúp mình vào ly mình mang theo nhé.”
Cách 5: Gom đơn khi mang đi và chọn nơi dùng bao bì giấy
Đặt cho cả nhóm bốn người bốn đơn riêng thì có bốn túi, bốn ống hút và đôi khi bốn lần giao hàng. Gom lại thành một đơn thì chỉ cần một túi hoặc một khay, và đi lại ít hơn. Trong văn phòng, hãy chọn một người đặt chung cho cả nhóm vào giờ nghỉ chiều.
Khi cần mua mang đi, bạn cũng có thể ưu tiên các quán dùng bao bì giấy và ít đồ nhựa dùng một lần. Một lựa chọn như vậy là lời nhắn nhẹ nhàng đến quán rằng khách quan tâm đến chuyện này. Tuy nhiên, bạn đừng quá áy náy khi vì lý do nào đó buộc phải nhận ly mang đi. Điều quan trọng là thói quen đa số các lần, không phải sự hoàn hảo từng lần.
Bắt đầu từ một việc, và Nhà An cùng làm từ ngày đầu
Sống xanh dễ bị hiểu thành một cuộc thi xem ai làm tốt hơn, và chính áp lực ấy làm nhiều người bỏ cuộc sớm. Cách bền hơn là chọn một việc phù hợp với mình, làm đều, rồi mới thêm việc khác. Có người bắt đầu bằng ly riêng, có người bằng việc nói không với túi nilon, có người chỉ cần ngồi lại quán nhiều hơn. Tất cả đều đáng ghi nhận, và món đồ xanh nhất vẫn là món bạn đã có và đang dùng.
Nhà An còn đang chuẩn bị khai trương nên chưa có số liệu giảm rác nào để khoe. Điều Nhà An có thể nói thẳng là hướng mình chọn: đồ mang đi dùng ly và ống hút giấy, khuyến khích khách mang ly riêng với ưu đãi nhỏ cho thói quen ấy, ưu tiên bao bì giấy và hạn chế đồ nhựa dùng một lần. Tại tiệm, ngồi lại uống bằng ly sứ hoặc thủy tinh là điều Nhà An dự kiến áp dụng; mọi chi tiết sẽ được công bố khi khai trương.
Nếu bạn có mẹo giảm rác hay ý tưởng nào hay hơn, hãy gửi cho Nhà An để chúng tôi cùng thử từ những chi nhánh đầu tiên.
Đọc thêmXem cách Nhà An chọn sống xanh